

| اصلاح الگو و کاهش ضایعات میوه |
| چهار شنبه, 28 مرداد 1388 13:48 | |||
|
یكي از دلايل افزايش قيمت ميوه در كشور ضايعات فراوان آن است. به گفته كارشناسان، ضايعات ميوه در كشور بين 15 تا 32 درصد برآورد شده كه متاسفانه رتبه نخست ضايعات ميوه در دنيا به ايران اختصاص دارد.
در همین حال كشور بلژيك با يك دهم درصد ضايعات ميوه، رتبه نخست در زمینه مصرف بهينه ميوه را داراست. بهطور کلی دليل افزايش ضايعات ميوه به سه مرحله قبل از توليد، برداشت محصول و بعد از برداشت و همچنین در مرحله توزيع و حملونقل مربوط میشود و این در حالی است که سيستمهاي توليد، نگهداري و حملونقل ميوه در كشور استاندارد نيست. متاسفانه زمينهاي كشاورزي و باغهاي كشاورزان، كوچك بوده و تعداد بهرهبردارانی که از علوم كشاورزي بهره چندانی ندارند نیز بالاست، بنابراین در این شرایط هزينه توليد افزايش مييابد. همچنین با وجود دانشگاههاي معتبر مانند تهران، تبريز، مشهد، زنجان و پرورش نيرويهای متخصص، متاسفانه از قابلیتهای دانشآموختگان بهطور کامل در عرصه كشاورزي استفاده نميشود. در کشوری نظیر آمريكا سه درصد جمعيت در بخش كشاورزي فعال بوده و با اين وجود این کشور توان توليد غذا براي سه قاره جهان را داراست، اما اين رقم در ايران 27 درصد جمعيت كشور را شامل ميشود و در عین حال غذاي 70 ميليون ايراني نیز به سختی تامين میشود، چراکه بهرهوري پايين بوده و ضايعات محصولات كشاورزي بيش از اندازه است. آنچه مسلم است، كشاورزي جهان با گذراندن سه مرحله اكنون در مرحله چهارم قرار دارد، اما كشاورزي ايران هنوز در مرحله اول و سنتي باقی مانده است. بنابراین با استفاده از ابزار دقيق و فناوری پیشرفته ميتوان ضايعات را تا حد ممكن كاهش داد و در مرحله برداشت و نگهداري محصول در مزرعه نيز ميتوان از ضايعات اين مرحله جلوگيري كرد. در همین حال ضايعات در مرحله توزيع و مصرف خانگي ميوه بيشتر از استاندارد است و بر اساس آمار 15 درصد ميوه و سبزي خريداري شده توسط خانوار در منزل دور ريخته ميشود، البته علاوه بر اينكه برخي از مردم شيوه نگهداري ميوه را بهدرستي نميدانند، از طرف ديگر ميوه بهصورت استاندارد و يكنواخت عرضه نميشود. از طرفی در برخي موارد فاصله قيمت توليدكننده تا مصرفكننده به چهار برابر ميرسد، البته با تغيير زمان و مكان عرضه ميوه خود به خود يك ارزش افزوده پيدا ميكند كه در همه دنيا وجود دارد و حداكثر زمان ارزش افزوده در اين رابطه چهار برابر است. بهعنوان نمونه سيب اروميه در منطقه كيلويي 500 تومان فروخته ميشود و بازرگان با خريد، بستهبندي و نگهداري در سردخانه، شب عيد آن را به یک هزار تومان ميفروشد كه اين منطقي است، اما اگر فاصله قيمت ميوه از ميدان مركزي در جنوب تهران تا شمال تهران در مغازه چهار برابر شود، منطقي بهنظر نميرسد. برخي ميوهفروشان در مورد افزايش بيرويه قيمت ميوه هزينههاي اجاره كلان مغازه را مطرح ميكنند به گونهاي كه يك مغازه 12 متري در شمال شهر ماهانه سه ميليون تومان اجاره ميپردازد، البته سازمان ميادين چنين هزينههايي را براي غرفهداران ندارد و در ميادين شهرداري قيمت ميوه و ترهبار ارزانتر است. در این زمینه يك مساله اساسي وجود دارد كه تمامي محصولات و كالاها در دنيا تابع عرضه و تقاضاست، هر وقت عرضه بيش از نياز باشد قيمت افت ميكند و زماني كه تقاضا بيش از عرضه باشد، مانند ايام ماه مبارك و جشنها و اعياد قيمت ميوه افزايش پيدا ميكند. هماكنون با فرا رسيدن ماه مبارك رمضان و همچنين پايان يافتن محصولات بهاره و تابستانه تا رسيدن محصولات پاييزه و زمستانه قيمت ميوه افزايش پيدا ميكند، اما اميدواريم با افزايش عرضه و نظارت بر قيمت در سطح شهر كاهش پيدا كند. همچنین براي رعايت الگوي مصرف كه امسال توسط رهبر معظم انقلاب سال اصلاح آن نامگذاري شد، بهنظر من باید علاوه بر اصلاح الگوي مصرف، الگوي توليد محصولات در كشور نیز اصلاح شود و با توليد استاندارد و بهينه علاوه بر كاهش ضايعات در الگوي مصرف نيز اصلاحاتي انجام شود. البته رعايت اصلاح الگوي مصرف به معناي كاهش مصرف نيست، بلكه در برخي موارد به توصيه كارشناسان بهداشتي سرانه برخي از ميوهها و سبزي و همچنين محصولات دريايي براي سلامت مردم بايد افزايش پيدا كند. مردم بايد تشويق به مصرف معقول ميوه، سبزي و آبزيان شوند و بهجاي مصرف گوشت قرمز، قند و روغن از ميوه، سبزي و ماهي به اندازه كافي استفاده كنند. در این خصوص اصلاح روش بستهبندي و توجه به سليقه مصرفكننده نیز ضرورت دارد. با اين روش هم آلودگي محيط زيست كم شده و هم از ضايعات ميوه و هدررفت منابع و انرژي جلوگيري ميشود. در عین حال بستهبندي ميوه در نايلونها با منشا مواد نفتي باعث ضايعات ميوه ميشود، در حاليكه بايد نايلونهايي با منشا گياهي تهيه شود و بهوسيله آن ميوه و سبزي بستهبندي و حمل شود.
|