کرج که تا چند دهه پيش «ده کرج» ناميده مي‌شد رفته‌رفته آنقدر بزرگ شد که اکنون در رده چهارمين کلانشهر کشور قرار گرفته است. آنگاه که نخستين خشت‌هاي کاروانسراي شاه عباسي در کرج بنا نهاده مي‌شد تصور اينکه بعد از حدود  ۳۵۰ سال اين خطه به کلانشهري با وضعيت فعلي بدل شود، امري محال به نظر مي‌رسيد.
در مورد تاريخ و پيشينه کرج همين بس که يکي از نخستين خشت‌هاي دست‌ساز انسان با قدمتي بيش از هشت هزار سال در منطقه‌اي موسوم به تپه ازبکي دراين خطه کشف و چند سال پيش به دبير کل سازمان ملل هديه شد.
خطه کرج باوجود اين تمدن کهن اما سهم چنداني از آثار باستاني و تاريخي براي ارائه ندارد، موضوعي که کارشناسان و باستان‌شناسان نيز به آن اذعان دارند.
اکنون از آن همه شکوه و عظمت گذشته، جز چند بناي تاريخي که شايد قديمي‌ترين آن همان کاروانسراي شاه‌عباسي باشد، باقي نمانده که به‌زعم کارشناسان صرف‌نظر از عوامل طبيعي، دست‌اندازي‌هاي انسان از يکسو و بي‌توجهي و حفاظت نکردن آنها از سوي ديگر، زمينه‌ساز نابودي آنها شده است.
هر چند که طي سال‌هاي اخير با توسعه صنعت گردشگري و اهميت آن در اشتغال و اقتصاد، بقاياي آثار تاريخي کرج مورد توجه قرار گرفته اما بسياري از مردم و بخصوص کارشناسان طبيعت کم‌نظير اين خطه را مرکز ثقل صنعت گردشگري اين کلانشهر مي‌دانند.
اکنون  ۹۹اثر و بناي تاريخي در اين شهرستان تحت حفاظت اداره ميراث فرهنگي و گردشگري قرار گرفته که يک سوم آنها در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
کاروانسراي شاه‌عباسي، کاخ سليمانيه، کاخ ناصرالدين شاه، حمام تاريخي مصباح، مسجد اعظم، پل تاريخي و نيز کاخ مرواريد، از جمله ابنيه تاريخي کرج به‌شمار مي‌روند که مي‌تواند توجه گردشگران را برانگيزد.
با همه بي‌مهري‌ها به آثار و ابنيه تاريخي کرج، اما وجود طبيعت کوهپايه‌اي با چشم‌اندازهاي زيبا، سرسبزي به همراه آبشارها، چشمه‌سارها، رودخانه‌ها و آب و هوايي روحبخش، کماکان اين منطقه را در زمره کانون‌هاي مهم گردشگري قرار داده است.
از پيست اسکي ديزين گرفته تا قنديل‌هاي غار يخ‌مراد و درياچه زيباي سد اميرکبير تا مناظر بديع سد طالقان، دشت چشم‌نواز لاله‌ها و روستاهاي سرسبز و مفرح برقان، کردان، آتشگاه، آدران و آبشار «نوجان» و مکان‌هايي از اين دست، همه و همه داراي جذابيت‌هايي هستند که مي‌تواند درخاطره هر ميهمان و گردشگري باقي بماند.
درختان انبوه، رودخانه خروشان، ارتفاعات مناسب پياده‌روي، دره‌هاي سرسبز، صخره‌ها و سنگ‌هاي زيبا و رنگارنگ، آب‌وهواي خنک و دلچسب، آبشار و جويبارهاي کوچک و باغ‌هاي ميوه از ويژگي‌هايي است که بيشتر روستاهاي اطراف کرج از جمله شهرستانک از آنها برخوردارند.
بسياري نزديکي کرج به تهران را يک امتياز تلقي مي‌کنند، اما کم نيستند افرادي که معتقدند کرج با وجود ويژگي‌هاي شاخص اقليمي و طبيعي و نيز ظرفيت‌هاي بالاي فرهنگي، گردشگري و اقتصادي، طي سال‌هاي اخير زير سايه پايتخت قرار گرفته است.
سايه‌اي سنگين و دامنه‌دار، تا جايي که بسياري از مردم و حتي کارشناسان و مسوولان، از اين خطه به‌عنوان حياط خلوت تهران ياد مي‌کنند، در حالي‌که به گواه تاريخ، کرج پيشينه‌اي بس دورتر از پايتخت داشته است و شايد از همين روست که تاکنون از اين ظرفيت‌هاي کم‌نظير در رسانه‌ها کمتر سخن به ميان آمده است.
به نظر مي‌رسد کرج با هويتي ديرپا و مستقل که خود آميزه‌اي نادر و بديع از جاذبه‌هاي طبيعي و ويژگي‌هاي تاريخي است به يک بازشناسي اساسي در عرصه‌‌هاي فرهنگي، تاريخي، اقتصادي و اجتماعي نياز دارد. تبدیل این کلانشهر به استان، گام اولی است که باید برداشت.
پيشوند استان در دو قدمي کرج
بحث تشکيل استان البرز که از سال‌ها پيش در دولت‌هاي پيشين کليد خورد، خواسته ديرين مردم غرب استان تهران است، خواسته‌اي که امروز پس از سال‌ها با ارائه لایحه به مجلس شورای اسلامی قدم در راه تحقق گذاشته است.
به گزارش مهر، سال‌هاست شهروندان کرجي عادت کرده‌اند کم‌کاري برخي مديران را به بهانه نامناسب بودن ساختار تشکيلاتي غرب استان تهران به جان بخرند و براي ساده‌ترين امور اداري راه تهران را در پيش بگيرند.
شهرونداني که با مشکلات بسياري چون کمبود تخت‌هاي بيمارستاني و سرانه‌هاي ناعادلانه بهداشتي، کمبود فضاهاي آموزشي و ضعف سيستم اداري، عدم ثبات مديريتي مسوولان عالي‌رتبه، تصميم‌گيري‌هاي عجولانه مديران پايتخت‌نشين براي شهرستان، زيرساخت‌هاي نامناسب شهري، آسيب‌هاي فرهنگي و اجتماعي، استقبال از چهار زندان بزرگ کشور در چهار گوشه شهرستان، عدم تناسب فضاهاي ورزشي و فرهنگي با سرانه‌هاي ملي و جهاني‏، بيکاري و... دست و پنجه نرم مي‌کنند و تا زبان به اعتراض برآورده‌اند پاسخي جز‌«چاره‌اي نيست...» نشنيده‌اند.
مردمي که با وجود محدوديت‌هاي موجود افتخارات زيادي را در عرصه‌هاي مختلف علمي، فرهنگي، ورزشي و اقتصادي براي ايران اسلامي به ارمغان آورده‌اند و بارها سرود مقدس جمهوري اسلامي ايران به پاس زحمات و ايثارگري‌هاي آنان در مجامع بين‌المللي طنين‌انداز شده و پرچم سه رنگ کشورمان به احتزاز درآمده است.
شهرستاني که گويا سال‌ها به دست فراموشي سپرده شده بود و کسي نمي‌خواست غل و زنجير شهرستاني بودن را از پاي آن باز کند، زنجيري که سال‌هاست اجازه نمي‌دهد اين شهرستان به سمت استان شدن پر بگشايد.
با اين همه در دولت دهم، بخت کرج در آستانه باز شدن قرار گرفته، لايحه ارتقاي ساختار تشکيلاتي غرب استان تهران در جلسه هيات وزيران مطرح شد و با نظر مساعد اعضاي هيات دولت راي آورد.
اين‌طور که شنيده مي‌شود قرار است لايحه تشکيل استان البرز بعد از میهماني چند ماهه در پاستور، سري هم به بهارستان بزند تا نمايندگان مجلس هم خمير البرز را ورزي دهند.
آنچه در اين گزارش آمده حاشيه و متن تولد سي و يکمين استان کشور است که به زودي سر از خاک بر مي‌آورد و به همه ايرانيان سلام مي‌کند.
مقایسه کرج با برخی استان‌ها
مقايسه ساده شهرستان کرج با استان‌هاي قم، سمنان، قزوين و يزد بر اساس آخرين سرشماري نفوس و مسکن کشور در سال 85، جمعيت استان قم در اين سال يک ميليون و 46هزار و 737 نفر بوده است.
قم در سال 1375 استان شد و با11 هزار و 526 کيلومتر مربع مساحت، کوچک‌ترين استان کشور است همچنين جمعيت استان سمنان در سال 85، 589 هزار و 742 نفر بوده است.
سمنان که در سال 1355 طعم استان شدن را چشيده است داراي 97 هزار و 491 کيلومتر مساحت است همچنين بر اساس نتايج سرشماري سال 1385 کشور، استان قزوين يک ميليون و 143 هزار و 200 نفر جمعيت دارد که سهم استان 1/62 درصد از جمعيت کل کشور است.
اين منطقه در سال 1376 به زمره استان‌هاي کشور پيوسته است و مساحت آن 15 هزار و 549 کيلومتر مربع است.
استان يزد نيز بر اساس سرشماري نفوس و مسکن در سال 85، 990 هزار و 818 نفر جمعيت دارد، يزد که از چند دهه قبل استان خوانده مي‌شود، داراي131 هزار و 575 کيلومتر مربع مساحت است و اين در حالي است که بخش بزرگي از استان يزد را کويرهاي مختلف پوشانده است.
و شهرستان کرج که سال 1388 هجري شمسي را پشت سر مي‌گذارد، فقط 400 هزار دانش‌آموز دارد که اگر143 هزار دانش آموز ديگر هم به آن اضافه شود با کل جمعيت 543 هزار نفري استان ايلام برابري می‌کند و اين در حالي است که ايلام با اين تعداد جمعيت سال‌هاست که استان خوانده مي‌شود و داراي رديف‌هاي مستقل اعتباري است.
شهرستان کرج که از نگاه سرشماري عمومي سال 85، نزديک به يک ميليون و 700 هزار نفر و از نگاه کارشناسان بيش از دو ميليون نفر جمعيت دارد از لحاظ جمعيتي از تمام استان‌هاي فوق‌الذکر بالاتر است اما هرگز پيشوند استان را به خود نديده است.
استان‌هايي زيادي وجود دارند که حتي جمعيت امروز آنها نيز با کرج برابري نمي‌کند اما هر کدام سال‌هاست که استان خوانده مي‌شوند و داراي استاندار هستند.
معاون اول رئيس‌جمهوري از تصويب لايحه ايجاد استان البرز با مرکزيت کرج در جلسه هيات دولت خبر داد و گفت: اين لايحه از تصويب دولت گذشته و به مجلس تقديم خواهد شد.
محمدرضا رحيمي درخصوص موقعيت جغرافيايي استان البرز اظهار کرد: شهرستان‌هايي که در سمت غربي کرج قرار دارند، به اين استان ملحق خواهند شد.
وي تشکيل استان البرز را يکي از مطالبات هميشگي ساکنان شهرستان‌هاي غرب استان تهران دانست و ادامه داد: هر چند پيش از اين شهرستان کرج در شمار فرمانداري‌هاي ويژه قرار داشت اما کارشناسان اجتماعي و سياسي بارها نسبت به لزوم ارتقاي ساختار تشکيلاتي غرب استان تهران تاکيد کرده‌اند، زيرا به زعم آنان کرج در ابعاد فرااستاني است و با سرانه و بودجه‌هاي شهرستاني نمي‌توان آن را مديريت کرد.
معاون اول رئيس‌جمهوري، استان البرز را به جامه جديدي تشبيه کرد که شهرستان‌هاي غرب استان تهران بر تن مي‌گيرند تا پرونده ارتقاي ساختار تشکيلاتي شهرستان کرج با رايي به نفع مردم مختومه شود.
نماينده مردم کرج در مجلس در اين خصوص گفت: تشکيل استان البرز خواسته ديرين مردم کرج است که پس از سال‌ها در آستانه تحقق است و پيش‌بيني مي‌شود با راي بالايي در مجلس تصويب شود.
عزيز اکبريان با اشاره به ضرورت ارتقاي ساختار تشکيلاتي غرب استان تهران و تشکيل يک استان جديد با محوريت کرج افزود: آمار دانش‌آموزان کرجي با جمعيت برخي استان‌هاي کشور برابري مي‌کند اما بودجه‌اي که در اختيارمان قرار مي‌گيرد شهرستاني است و کفاف نيازها را نمي‌دهد.
وي گفت: با توجه به شرايط جغرافيايي و بافت جمعيتي منطقه اين اقدام بايد هرچه سريع‌تر انجام شود.
اکبريان در بخش ديگري از سخنانش اظهار کرد: لايحه استان البرز به مجلس مي‌رود تا در کميسيون‌هاي تخصصي بررسي و سپس جهت تصويب به صحن علني بيايد که با توجه به درک نمايندگان مجلس از مشکلات شهرستان‌هاي غرب استان تهران تصور بر اين است که لايحه استان البرز راي بالايي مي‌آورد.
وي با رد هرگونه سنگ‌اندازي در تشکيل استان البرز بيان کرد: نظر مجلس و دولت درخصوص تشکيل استان البرز مساعد است و در حال حاضر هيچگونه واکنش منفي يا مخالفتي با تشکيل استان البرز مشاهده نمي‌شود.
تفکيک اعتبارات استان البرز از تهران
مدير‌کل بودجه منطقه‌اي معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبري رياست جمهوري اعلام کرد: در صورت تصويب تشکيل استان البرز در مراجع ذي‌صلاح، آمادگي تفکيک اعتبارات اين استان از استان تهران را در مدت کوتاهي داريم.
حسين آرامي در پاسخ به اين سوال که آيا در لايحه بودجه سال 89 اعتباراتي براي تشکيل استان البرز به مرکزيت کرج در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: موضوع نخست اين است که لايحه تشکيل اين استان بر اساس اظهارات وزير کشور به هيات دولت ارسال شده و براي قطعي شدن تشکيل استان البرز بايد مراحل قانوني آن از جمله تصويب مجلس شوراي اسلامي طي شود.
وي تصريح کرد: اگر قانون تشکيل استان البرز به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد، در همان قانون به معاونت برنامه‌ريزي اجازه داده مي‌شود که از يک زمان مشخص بودجه و اعتبارات اين استان تفکيک و تخصيص داده شود.
اين مسوول ادامه داد: با توجه به اينکه شهرهايي که بايد زيرمجموعه استان البرز باشند در حال حاضر در محدوده جغرافيايي استان تهران قرار دارند و اعتبارات اين شهرها در بودجه سال 89 به استان تهران تخصيص داده شده است. ما آمادگي داريم به محض تصويب تشکيل استان البرز، اعتبارات مالي مورد نياز را از استان تهران تفکيک و براساس قانون به استان البرز اختصاص دهيم.
بنا بر شنيده‌ها از وزارت کشور و سازمان جغرافيايي کل کشور، نقشه استان البرز طراحي شده و آماده ابلاغ است.
اين نقشه بعد از تکميل نهايي به هيات دولت ارجاع خواهد شد، بر اساس اطلاعات رسيده تاکنون حضور شهرهاي کرج، گرمدره، مشکين‌دشت، ماهدشت، اشتهارد، محمد شهر و کمالشهر در نقشه جديد استان البرز قطعي است و رايزني‌هاي نهايي براي ترسيم کامل نقشه ادامه دارد.
اين در حالي است که مقامات وزارت کشور و منابع نزديک به نهاد رياست‌جمهوري تنها به توضيحات کلي حدود استان البرز مي‌پردازند.
يکي ديگر از نماينده‌هاي مردم کرج در مجلس با بيان اينکه مديران شهرستان کرج در بسياري موارد اجازه تصميم‌گيري مستقل را نداشتند و بايد منتظر تصميم‌گيري مديران پايتخت‌نشين مي‌ماندند، کرج را فراشهرستاني خواند و اظهار کرد: تمام ظرفيت‌هاي کرج فراشهرستاني است اما مقاومت‌هايي وجود داشت که مانع از تشکيل استان جديد مي‌شد، مقاومت‌هايي که امروز در دولت دهم براي هميشه کنار گذاشته شدند تا ايران اسلامي شاهد تشکيل استان جديد در نقشه جغرافياي کشور باشد.
آجرلو با اشاره به مشکلات کرج در بخش‌هاي بيمارستاني، بهداشت و درمان، سرانه‌هاي خدماتي، کمبود فضاي ورزشي و شاخص‌هاي شهري اذعان کرد: عمده اين مشکلات ناشي از ساختار نامناسب تشکيلاتي غرب استان تهران بود که بودجه‌هاي کرج را در حد شهرستاني نگه داشته بود اما امروز به سمتي حرکت مي‌کنيم که مشکلات کمرنگ و نقاط قوت پر رنگ‌تر مي‌شود.
وي يادآور شد: تاکنون به کرات و در جلسات مختلف با حضور مقامات عالي رتبه مشکلات شهرستان کرج را بازگو کرده‌ايم تا دولتمردان با شناخت بيشتري نسبت به ارتقاي تشکيلاتي غرب استان تهران اقدام کنند که همين‌طور هم شد.
آجرلو با رد هرگونه رايزني براي تعيين اولين استاندار البرز اظهار کرد: از رسانه‌ها درخواست مي‌کنم به شايعات دامن نزنند تا تشکيل استان البرز در فضايي آرام و به دور از حاشيه پيگيري شود.
وي با بيان اينکه انتخاب استاندار براي استان البرز امر پيچيده‌اي نيست، ادامه داد: معيارهاي انتخاب مديران در دولت دهم کاملا مشخص است و هرکس با محوريت تخصص، تعهد، کارآمدي، مردمداري و انقلابي بودن انتخاب شود مورد حمايت مردم است.
در حال حاضر مردم کرج بي‌صبرانه منتظر شنيدن نظر مجلسيان درخصوص لايحه تشکيل استان البرز هستند و بي‌شک با ارتقای ساختاري کرج و شهرستان‌هاي اطراف و تخصيص بودجه استاني بخش اعظمي از مشکلات کرج برطرف مي‌شود.