نشريه نيوساينتيست با انتشار يک گزارش تحليلي جهاني اعلام کرد: کشورهاي آسيايي با رشد سريع در دنياي علم، در حال پيشي گرفتن از آمريکا هستند و در اين بين،‌ ايران بيشترين سرعت رشد علمي را داراست. به نظر مي‌رسد در دنياي علم،‌ سال جديد ميلادي، يعني سال ‌2010، سال ايران باشد. به گزارش خبر آنلاين به نقل از نيوساينتيست، رشد علم در کشور ايران، ‌11 برابر سريع‌تر از ميانگين جهاني است،‌ يعني سريع‌تر از هر کشور ديگري در دنيا. بررسي ليست مقالات علمي منتشر شده در پايگاه داده‌هاي مقالات آي.اس.آي نشان مي‌دهد که رشد کشورهاي خاورميانه خصوصا ترکيه و ايران چهار برابر سريع‌تر از ميانگين رشد جهاني است.
به گزارش نيوساينتيست، در سال 1980/1358، يک شرکت تحليل داده‌ها در مونترال کانادا به نام ساينس متريکس،‌ گزارش دقيقي در مورد تغيير جغرافياي مکان خلق دانش منتشر کرد. در اين گزارش آمده بود:‌ «قاره آسيا حتي بيشتر از آن‌چه پيش از اين تصور مي‌کرديم در حال رشد است. در حالي که قاره اروپا برخلاف توقعي که داشتيم،‌ موقعيت خود را همان جا که بود حفظ کرده، اما رشد خاورميانه قابل توجه است.»
تعداد مقالات علمي جهان به‌طور پيوسته در حال افزايش است و از 450هزار مقاله در سال 1980/1358 به یک‌میلیون و 500 هزار مقاله در سال 2009/ 1388 رسيده است. در سال گذشته آسيا در مجموع توانست با تعداد مقالات بيشتر، از آمريکاي جنوبي پيشي بگيرد.
نويسنده مقاله تحليلي ساينس متريکس،‌ ارشامبوت، عنوان کرده که مقالات ايران بيشتر بر اين موضوعات متمرکز است: شيمي معدني و هسته‌اي، فيزيک ذرات و هسته‌اي و مهندسي هسته‌اي. سرعت رشد مقالات منتشر شده ايراني در حوزه مهندسي هسته‌اي 250 بار بيشتر از ميانگين جهاني است. به علاوه مطالعات پزشکي و کشاورزي هم در اين کشور در حال افزايش هستند.
همچنين اين شرکت در گزارش خود پيش‌بيني کرده است که امسال، کشور چين پا به پاي آمريکا و همطراز با آن در رشته‌هاي علوم طبيعي و مهندسي مقالات علمي منتشر خواهد کرد. اگر رشد مقالات علمي به همين صورت ادامه يابد، اين کشور تا سال 2015/ 1394 در تمام شاخه‌هاي علمي همطراز با آمريکا خواهد شد،‌ البته احتمالا تا سال 2030/ 1409 مقالات مربوط به حوزه‌هاي علوم زندگي و علوم اجتماعي در آمريکا بيشتر خواهد بود.
رشد چين در دنياي علم شناخته شده است و پيش از اين هم مي‌دانستيم که چين به سرعت در حال رشد است،‌ اما شايد نه به اندازه‌اي که ساينس متريکس کشف کرده است: بيش از پنج برابر سريع‌تر از آمريکا.
جایگاه سایر کشورها
در اين بين، به نظر مي‌رسد که اروپا به همکاري روي آورده در حالي که صعود علمي آسيا در مقابل سير نزولي آمريکا قرار گرفته است، اروپا به شدت در حال سرمايه‌گذاري در همکاري‌هاي علمي ميان‌مرزي است و بدين ترتيب توانسته جايگاه خود را حفظ کند و يک‌سوم مقالات دنياي علم را به خود اختصاص دهد،‌ اين يعني بيشترين سهمي که يک منطقه در دنياي علم از آن خود ساخته؛ اين در حالي است که سهم آسيا 29 درصد و سهم آمريکاي شمالي 28 درصد است. در مورد ديگر کشورها، خروجي علمي شوروي سابق بعد از فروپاشي، ‌به شدت افت و تازه از سال 2006/ 1385 دوباره شروع به رشد کرده است. آمريکاي لاتين و جزاير کارائيب با يکديگر بيشتر از هر منطقه‌اي رشد علمي دارند، اما سهم آنها در دنياي علم هنوز هم بسيار اندک است. در واقع طي 30 سال گذشته، رشد علمي قاره‌هاي اقيانوسيه، اروپا و آفريقا ثابت بوده تنها، رشد آمريکاي شمالي در مقايسه با ديگر کشورهاي جهان به طور قابل توجهي کند بوده است. ارشامبوت البته بر اين موضوع نيز تاکيد مي‌کند که تعداد مقالات علمي نمي‌تواند مقياس خوبي براي سنجش کيفيت باشد. به گفته وي،‌ يکي از شاخص‌هاي کيفيت،‌ تعداد مواردي است که به يک مقاله ارجاع داده مي‌شود و مقالات آسيايي در اين مقياس در رتبه بسيار پاييني قرار مي‌گيرند. در حقيقت در مقالات علمي دنيا چندان به مقالات آسيايي ارجاع داده نمي‌شود. با اين حال، نمي‌توان رشد و جهش آسيا در دنياي علم را ناديده گرفت. حتي ارشامبوت احساس مي‌کند که ناديده گرفتن آن خطرناک خواهد بود. وي توضيح مي‌دهد: «در دهه 1960/1340 که اتومبيل‌هاي ژاپني وارد آمريکا شدند، توليدکننده‌هاي آمريکايي با تکيه بر کيفيت کار خود،‌ رشد ژاپني‌ها در اين صنعت را ناديده گرفتند و به آن توجهي نکردند. اما بعد از آن ناچار شدند سهم بزرگي از بازار را به ژاپني‌ها واگذار کنند.» به اعتقاد وي، ‌نکته‌اي که بايد در حال حاضر مورد توجه قرار بگيرد، اين است که آسيا دارد به سرعت در دنياي علم پيشگام مي‌شود و آمريکاي شمالي را در اين مسير پشت سر مي‌گذارد.