

| زندگی با روشمندی علمی |
|
|
| شنبه, 30 آبان 1388 15:01 | |||
|
دکتر غلامحسين مصاحب محقق و رياضي دان برجسته معاصر در سال 1289 ه. ش به دنيا آمد. وي پس از طي دوره متوسطه و اخذ درجه کارشناسي رياضيات از دانشگاه تهران، در سال 1323 ه.ش براي تکميل تحصيلات عاليه به انگلستان رفت و در سال 1327 بهاخذ درجه دکتري رياضيات از دانشگاه کمبريج نائل آمد.
سپس به پست معاونت وزارت آموزش وپرورش منصوب شد وسمتهاي رئيس کل تعليمات عاليه و مدير کل فني و معاون فني اين وزارتخانه را به عهده داشت، تا اين که استاد و رئيس بخش رياضي دانشسراي عالي شد. در سال ۱۳۳۴ «روزنامه برق» را بنيان نهاد و با نگارش کتاب «منطق صوري» منطق رياضي جديد را وارد ايران نمود. دکتر مصاحب جداي از فعاليتهاي اداري و اجرایي اکثر اوقات عمر خود را صرف تحقيق، مطالعه، نويسندگي و تدريس کرد و سالها در دانشکده علوم دانشگاه تهران در مقاطع مختلف به تدريس رياضيات اشتغال داشت.علاقه وافر دکتر مصاحب به فعاليتهاي تحقيقاتي و نويسندگي بود و در طول زندگاني خود کتب و مقالات ارزشمندي از خود بر جاي گذاشت. استاد مصاحب درسال 1345 موسسه رياضيات دانشگاه تربيت معلم تهران را براي تحقيق در رياضيات و تربيت مدرس رياضي تاسيس کرد. از ديگر فعاليتهاي بسيار مهم و زيربنايي اين دانشمند والامقام، تهيه دايرهالمعارف فارسي بود که با همکاري عده زيادي از برجستهترين دانشمندان عصرخود فرهنگ جامع و بينظيري را در رشتههاي مختلف تاريخي، ادبي، فرهنگي، هنري، مذهبي،علمي، فني، پزشکي و... در سه مجموعه بزرگ به رشته تحرير درآورد. اوبخشهايي از تاريخ رياضيات ايراني و اسلامي را که براي جامعه ما ناشناخته بود آشکار کردکه توجه به خيام بهعنوان رياضيدان، بخشي از اين کوشش است. در کتابهايي مانند آناليز رياضي، دايرهالمعارف فارسي و به ويژه تئوري مقدماتي اعداد، نامها و سرگذشت نامههايي از رياضي دانان ايراني و خدمات علمي آنها آورده است که ميتواند براي بررسي تاريخ رياضيات، منبعي دقيق و بسيار غني باشد. اين کتب امروزه از کتب مهم رياضي محسوب شده و در دانشگاهها و مراکز آموزش عالي تدريس ميشوند. دکتر مصاحب با تاليف سلسله کتابهايي در آموزش رياضيات جديد، قصد داشت در زمينه انتقال رياضيات روز جهان به ايران زمين، حرکتي به روز و عميق سامان دهد که آغاز آن با کتاب «آناليز رياضي» بود. اين زنجيره با کتابهاي «تئوري مقدماتي اعداد» ادامه يافت و متاسفانه با به خاک افتادنش ازهم گسيخت. مرحوم دکتر مصاحب در سال 1350 بر اثر پارهاي مشکلات از سرپرستي دايرهالمعارف فارسيکنارهگيري کرد و بخش دوم از مجلد دوم اين مجموعه نيز حدود 16 سال پس از مرگ وي منتشر شد وليتمامي مجلدهاي اين مجموعه بزرگ حاصل کوشش و تلاش خستگيناپذير اين دانشمند والامقام بوده است. در سپيده دم ۲۱ مهر ۱۳۵۸ آخرين صفحه بخشي از کتاب «تئوري مقدماتي اعداد» را که از چاپخانه آمده بود نمونهخواني کرد و در حالي که قلم لاي انگشتش بود، به خاک افتاد.. اگر امروز سخن از منطق نوين، رياضيات جديد، تئوري مجموعهها، تئوري گروهها، ساختمانهاي رياضي، تئوري اعداد، توپولوژي و ديگر مفاهيم نوين رياضي ميرود، نتيجه آثار دکترمصاحب، تاسيس موسسه رياضيات و دگرگونسازي نظام آموزش رياضي در ايران به وسيله اوست
|